Haal meer uit je huisstijl #1

By 17 januari 2017 november 13th, 2018 Blogteksten, Huisstijl, Visuele Identiteit

Visuele Identiteit — 2 definities voor huisstijl

De komende tijd ga ik bloggen over Huisstijl. In deze blog begin ik met het geven van een definitie van huisstijl in begrijpelijk Nederlands (met het jargon tussen haakjes). Huisstijl is namelijk een lastig begrip en dat zorgt ervoor dat het woord op verschillende manieren wordt uitgelegd. Ik wil twee definities geven.

1] Strikte definitie van huisstijl (visual identity)
De huisstijl van een onderneming is een manier die een ontwerper bedenkt, om zichtbaar te maken wat een bedrijf is (visuele identiteit). Je kunt een huisstijl het beste vergelijken met een taal. De identiteit van een taal is te herkennen aan de bouwstenen (woorden) en de regels (grammatica), zelfs al is er nog niets gezegd. Je weet bijvoorbeeld dat “beurtbalkje” een Nederlands woord zou kunnen zijn, ongeacht de betekenis (dat ding bij de supermarktkassa). Op dezelfde manier is een huisstijl een taal van bouwstenen en regels die je kunt zien.

De bouwstenen van een huisstijl zijn bijvoorbeeld het logo, het kleurenpallet, bepaalde lettertypes, bepaalde vormen, foto’s en illustraties. Voorbeelden van huisstijlregels zijn de manier van opmaak, de typografische afspraken en de stijl van afbeeldingen. Deze huisstijl (beeldtaal voor representatie van bedrijfsidentiteit) met haar bouwstenen en regels wordt vastgelegd in een gids (huisstijlgids), zodat iedereen ze kan kennen en toepassen. Zo’n gids wordt ook wel Visueel Identiteit Systeem genoemd.

Pas bij het maken van uitingen (huisstijlmiddelen) wordt de ‘huisstijl beeldtaal’ als het ware in de praktijk gesproken. Strikt genomen behoren uitingen dus niet tót de huisstijl; ze zijn gemaakt ín de huisstijl. Maar vaak geeft een ondernemer de opdracht zo snel mogelijk een reeks concrete uitingen te ontwerpen die hij nodig heeft om zich te presenteren. Hij wil eigenlijk een stuk tekst en beseft misschien niet dat er eerst een taal bedacht moet worden. Hoewel het natuurlijk mogelijk is om ‘quick and dirty’ te leveren waarom hij vraagt, denk ik dat het de verantwoordelijkheid is van de ontwerper om hem ervan te overtuigen dat het beter is om eerst een systematisch huisstijl fundament te leggen. Na het ontwerpen van die basis, vormen de ontwerpen van de eerste uitingen een kans om de huisstijl toe te passen en mee te nemen als leidraad voor andere (toekomstige) ontwerpers in het Visueel Identiteit Systeem. Dus tot zo’n systeem behoren dan vaak ook de eerste ontwerpen van sommige uitingen, maar dan meer als voorbeeld van hoe de bedachte beeldtaal toegepast moet worden.

Een concrete uiting is een oplossing voor een communicatie uitdaging, een manier om doelgroepen te beïnvloeden met woord en beeld op een drager. Vrijwel alles kan een drager zijn, niet alleen papier, niet alleen de monitor, maar ook kleding, billboards, gebouwen en het wagenpark of een luchtballon. Het visuele deel (typografie, afbeeldingen en abstracte beeldelementen) moet conform de huisstijl zijn, dus in de afgesproken beeldtaal. Met de gids kan dit ‘bewaakt’ worden. Het logo en sommige andere elementen communiceren expliciet de identiteit van de zender, als een boodschapper met een vlag in uniform. Maar ook typografie en afbeeldingen bedoeld voor andere inhoud, communiceren impliciet identiteit, zoals je aan een verhaal kunt horen in welke taal het verteld wordt.

2] Ruimere definitie van huisstijl (corporate identity)
In ruimere zin is huisstijl de manier waarop een bedrijf zich in totaal bewust naar buiten toe presenteert, dus niet alleen visueel. Het gaat dan om de identiteit van een bedrijf, of de bedrijfscultuur, vaak verankerd in een mission statement, een bedrijfsvisie, met bedrijfswaarden en -normen. Het is alles wat je van een onderneming kunt zien, horen, ruiken, voelen en proeven, zoals ze vooraf heeft bedacht. Door in je bedrijfspand een wc te hebben voor transgenders, neem je stelling en bouw je aan een bepaald imago. De professionaliteit van deze “corporate identity”, hangt onder andere af van hoe groot het deel van de identiteit is dat een onderneming bewust uitdraagt. Alles wat klopt wordt als vanzelfsprekend ervaren en nauwelijks waargenomen, terwijl een piepende voordeur en een vies toilet veel eerder worden opgemerkt. Alles onder controle krijgen wat bijdraagt aan een positief imago is het doel van huisstijl in ruimere zin.

Als grafisch ontwerper spreek ik daarom liever over visuele identiteit voor huisstijl in strikte zin en bedrijfsidentiteit voor huisstijl in ruime zin.

Vond je deze post verhelderend? Deel hem met je vrienden! Wil je meer weten? Klik dan hier!

Bas van Meegen is grafisch ontwerper en zijn onderneming heet Beeldzaam. Na een studie moleculaire biologie en de lerarenopleiding biologie is hij een totaal andere weg ingeslagen. Naast een 40 urige werkweek als grafisch vormgever, studeerde hij eerst grafische vormgeving aan het Grafisch Lyceum Eindhoven en daarna grafisch ontwerp aan de kunstacademie St. Joost in Breda. Als ontwerper focust hij zich op het vinden van manieren om zichtbare middelen (afbeeldingen, abstractere beeld-elementen en typografie op papier, monitor of andere dragers) in te zetten als taal, dus zodat een doelgroep zonder verbale uitleg weet wat er bedoeld wordt. Met Beeldzaam richt hij zich op ondernemers die toe zijn aan meer strategische zichtbaarheid en starters. Hij helpt ze met het bouwen van hun huisstijl en het visualiseren van hun verhaal: authentiek, herkenbaar en professioneel. Hierdoor worden ze beter zichtbaar, sneller bekend en krijgen ze meer ambassadeurs en klanten. © 2017